8 lutego 1951 r. w więzieniu mokotowskim został zamordowany mjr. Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” – dowódca 5 Wileńskiej Brygady AK. Upamiętniliśmy niezłomnego majora – jak i innych członków Okręgu Wileńskiego AK: Lucjana Minkiewicza „Wiktora”, Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego” i Henryka Borowego-Borowskiego „Trzmiela” – podczas uroczystości na Powązkach Wojskowych oraz w naszym muzeum. Wydarzenia zostały objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.
W czerwcu 1948 roku UB rozpracowało i rozbiło Okręg Wileński AK. W ramach tej operacji 30 czerwca zatrzymano majora Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. Został on przewieziony do Warszawy i osadzony w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej. Był przesłuchiwany i torturowany. W procesie, w którym był sądzony wraz z innymi członkami Okręgu Wileńskiego AK, został skazany przez Mieczysława Widaja na osiemnastokrotną karę śmierci. Wyrok wykonano 8 lutego 1951 r.
Upamiętniliśmy legendarnego dowódcę 5. Brygady Wileńskiej AK w 75. rocznicę jego śmierci. Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach odbyło się złożenie kwiatów na jego grobie. W uroczystości wzięli udział m.in. zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, Jan Józef Kasprzyk – doradca Prezydenta RP, Jacek Pawłowicz zastępca dyrektor ds. kolekcji Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, Kanclerz Kurii Biskupiej Ordynariatu Polowego ks. kan. mjr dr Rafał Kaniecki oraz przedstawiciele Wojska Polskiego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego oraz organizacji społecznych.
Byliśmy obecni także w Panteonie – Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych. Złożyliśmy wieńce ku czci wileńskich partyzantów, którzy zostali zamordowani wraz z „Łupaszką”: Lucjana Minkiewicza „Wiktora”, Antoniego Olechnowicza „Podhoreckiego” i Henryka Borowego-Borowskiego „Trzmiela”.
W Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL zorganizowaliśmy oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Metodą katyńską…”. Wystawa opowiada o katach, którzy wykonywali wyroki śmierci na Rakowieckiej i egzekucjach. Jedna z sal jest poświęcona ich ofiarom. Na ekspozycji opowiadamy m.in. o Zygmuncie Szendzielarzu „Łupaszce” i Lucjanie Minkiewiczu „Wiktorze.
Wieczorem pod Ścianą Śmierci, gdzie komuniści dokonywali egzekucji, odbył się uroczysty Apel Pamięci.
List od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego odczytał jego doradca Jan Józef Kasprzyk. „Stał się jednym z najbardziej znienawidzonych przez czerwony reżim przywódców antykomunistycznego podziemia” – napisał „Łupaszce” prezydent. Przypomniał, że padł on ofiarą komunistycznej zbrodni sądowej. „Z satysfakcją myślę o przełamaniu długoletniej oszczerczej propagandy wymierzonej w dobre imię Żołnierzy Niezłomnych – w tym majora Szendzielarza. Cieszę się, że jego doczesne szczątki zostały odnalezione i pochowane godnie z honorami wojskowymi. „Łupaszka” zajmuje dziś należne mu miejsce w świadomości historycznej Polaków” – napisał w liście skierowanym do uczestników Apelu Pamięci prezydent Karol Nawrocki.
Uroczystości upamiętniające Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę” zakończyliśmy Mszą św. w świetlicy muzeum.
