1 marca, w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, zapraszamy na niezwykły spektakl. „Ulica Wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim” to opowieść o okrutnie potraktowanym bohaterze, prezesie IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, zamordowanym na Rakowieckiej przed 75 laty. Zarezerwuj bezpłatną wejściówkę.
Zabrze, kamienica przy ulicy Wolności 279 – to tam od 1945 r., pod konspiracyjnym nazwiskiem Marian Kaczmarek, mieszkał ppłk Łukasz Ciepliński „Pług”. Był oficerem Wojska Polskiego, który od pierwszych dni września 1939 r. brał udział w walce z Niemcami. Wraz ze swoimi podwładnymi zniszczył sześć niemieckich czołgów, za co został odznaczony orderem Virtuti Militari przez gen. Tadeusza Kutrzebę. Po zakończeniu II wojny światowej zaangażował się w działania Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, zostając prezesem IV Zarządu Głównego WiN.
Łukasz Ciepliński został aresztowany przez bezpiekę 27 listopada 1947 r. – dzień po swoich 44. urodzinach. Nie wrócił już na ulicę Wolności. Po trwającym trzy lata brutalnym śledztwie został skazany przez stalinowski sąd na pięciokrotną karę śmierci. Wyrok wykonano 1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim.
W dniu 75. rocznicy śmierci Łukasza Cieplińskiego chcemy przybliżyć sylwetkę tego wielkiego Polaka. Spektakl „Ulica Wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim” w reż. Leszka Zdunia jest oparty na dokumentach i przekazach dotyczących życia prezesa IV Zarządu Głównego WiN: jego odwagi, zaangażowania w walkę o wolną Polskę, przywiązania do rodziny, a także mocnej wiary w sens cierpienia, którego doświadczył podczas osadzenia w mokotowskim więzieniu.
Punktem wyjścia do opowieści o prezesie IV Zarządu Głównego WiN jest prezentacja na jego temat, przygotowywana przez archiwistkę. Mając dostęp do teczek, odkrywa ona, jak przebiegały przesłuchania i proces, który zakończył się zasądzeniem pięciokrotnej kary śmierci. Akcja rozgrywa się w dwóch planach czasowych: współczesnym i tym z początku lat pięćdziesiątych. Niechlubnymi postaciami z przeszłości są dwaj oficerowie śledczy, którzy układają dokumenty, dopisują słowa, stawiają pieczątki czy żartują z tortur.
– Spektakl nie pokazuje ani metod śledczych, ani egzekucji. W kontrze do tego, co mogło dziać się w celach i podczas przesłuchań stawiamy to, co działo się w pokojach śledczych. Widzimy, że prowadzą tak zwane normalne życie. Rozmawiają o jedzeniu, kinie, planach na wieczór. Umawiają się na prywatki, do restauracji. Tymczasem gdzieś poza sceną dzieją się rzeczy okrutne: bicie, wyrywanie paznokci… Chcemy przez ten kontrast pokazać, jak było to bestialskie i okrutne – mówi Leszek Zduń, reżyser spektaklu i autor scenariusza. Podkreśla, że sztuka pokazuje, jak działał system, który potrafił skazać człowieka na śmierć, a potem zamknąć jego życie w teczce.
Największą inspiracją dla reżysera i scenarzysty były grypsy Łukasza Cieplińskiego z celi śmierci. – W nich jest bardzo dużo powiedziane o tym, kim był, jakim był człowiekiem – podkreśla Leszek Zduń. I dodaje: – Do żony napisał piękne zdanie o tym, że nigdy nikogo nie nienawidził i świadomie nie uczynił niczego złego przeciwko drugiemu człowiekowi. Te słowa są dla mnie bardzo ważne. Świadczą o tym, że Łukasz Ciepliński był człowiekiem ogromnej wrażliwości.
1 marca (niedziela) aktorzy zagrają spektakl dwukrotnie: o godz. 15.00 oraz o godz. 17.00 w budynku dawnej drukarni więziennej przy ul. Rakowieckiej 37. Widzów prosimy o rezerwację bezpłatnych wejściówek pod adresem: pokaz@muzeumrakowiecka37.pl. Zgłoszenia przyjmujemy do 27 lutego.
Spektakl „Ulica Wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim” zostanie wystawiony w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, przygotowanych przez Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL oraz Instytut Pamięci Narodowej. Obchody zostały objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Karola Nawrockiego.
„Ulica Wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim”
1 marca 2026 r. (niedziela)
godz. 15.00 i 17.00
Rakowiecka 37, Warszawa
bezpłatne wejściówki: pokaz@muzeumrakowiecka37.pl
zgłoszenia do dnia 27 lutego
Więcej o programie obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych przeczytasz na naszej stronie.
