Uczniów od szóstej klasy szkół podstawowych, szkół średnich a także zorganizowane grupy młodzieży zapraszamy na lekcje w murach dawnego więzienia. Zajrzymy za kulisy systemu sądowniczego lat 50. i sprawdzimy, jak wyglądała droga Żołnierzy Wyklętych od śledztwa do więziennej celi. Opowiemy o losie kobiet osadzonych w mokotowskim więzieniu – ich odwadze, cierpieniu i walce o godność. Odkryjemy, jak działały mechanizmy komunistycznej propagandy i manipulacji. Wspólnie spróbujemy odpowiedzieć na ważne pytania skąd czerpali siłę i odwagę ducha Żołnierze Wyklęci i inni bohaterowie, o których będziemy opowiadać.
Wśród tematów lekcji:
„Zakop się w historii – czyli na czym polega praca archeologów”
O czym świadczą ślady na murach? Co mówią archeologom znalezione artefakty i warstwy ziemi, które kryją poszukiwane przez nich kości? Co pomaga im w identyfikacji osób, których szczątki znajdują? Tego dowiedzą się uczniowie, którzy podczas naszej lekcji nie tylko zwiedzą dawne mokotowskie więzienie. Wcielą się w naukowców. Młodzi uczestnicy zajęć dostaną do ręki wykorzystywany przez archeologów sprzęt i w małych grupach będą prowadzić prace wykopaliskowe. Ich celem będzie odnalezienie replik przedmiotów, na które badacze natrafili prowadząc prace w dołach śmierci. Dziś są one prezentowane na ekspozycji Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
„Rozmowy z Katem”
Uczestnicy nie tylko zobaczą teren dawnego mokotowskiego więzienia. Poznają również pawilon, w którym komuniści osadzili w jednej celi śmierci Moczarskiego – bohatera z AK i Jürgena Stroopa – zbrodniarza wojennego. Przekonają się, że w okresie stalinowskim skazywano na śmierć na podstawie dekretu mieszczącego się na jednej kartce. Otrzymają karty pracy i wcielą się w obrońców Kazimierza Moczarskiego. Ich zadaniem będzie wygłoszenie sądowej mowy obrończej oficera AK.
„Kobiety w przedsionku piekła – sytuacja kobiet przetrzymywanych w więzieniu na Rakowieckiej”
Podczas tej lekcji muzealnej szukamy odpowiedzi na pytania o sytuację kobiet i warunki ich egzystencji w murach mokotowskiego więzienia. Jak wyglądały ich przesłuchania? W jaki sposób kobiety z różnych cel porozumiewały się ze sobą? Czy miały kontakt ze światem zewnętrznym? Zajęcia mają charakter warsztatowy. Częściowo prowadzone są w grupach. Podczas lekcji wykorzystamy fragmenty wspomnień kobiet więzionych na Rakowieckiej oraz prezentowaną w muzeum ekspozycję. Uczniowie będą mogli zobaczyć historyczne budynki mokotowskiego więzienia.
„Historia na wyciągnięcie ręki”
W czasie tej lekcji wstępem do opowieści o losach Żołnierzy Wyklętych będzie przybliżenie młodzieży historii II wojny światowej i walki z dwoma okupantami – III Rzeszą i Związkiem Sowieckim. Pokażemy uczniom jak wraz ze zmieniającą się sytuacja militarną i polityczną zmieniała się koncepcja walki o wolną Polskę. Młodzież wyjdzie z lekcji z wiedzą o ruchu oporu w Polsce w latach 1944-1953, o Żołnierzach Wyklętych oraz o polityce komunistycznego reżimu. Te zajęcia to nie teoretyczny wykład, ale żywa lekcja historii. Edukatorzy pokażą młodzieży elementy umundurowania (nie tylko polskich żołnierzy) oraz najpopularniejsze modele broni z okresu II wojny światowej i czasów powojennych. Elementy umundurowania młodzież będzie mogła przymierzyć a repliki broni, takiej jak pistolety maszynowe STEN czy PPSz-41, wziąć do ręki. Warsztatom towarzyszyć będzie opowieść o zasadach funkcjonowania armii.
„Grypsy Łukasza Cieplińskiego”
„Kochana Wisiu! Jeszcze żyję, chociaż są to prawdopodobnie już ostatnie dla mnie dni” – pisał do żony, w grypsach przemycanych z więzienia na Rakowickiej, Łukasz Ciepliński ps. Pług.
Podczas lekcji muzealnej nasi edukatorzy wykorzystają treść grypsów Łukasza Cieplińskiego skierowanych do żony i trzyletniego syna Andrzeja. Za ich pośrednictwem uczniowie będą mogli poznać biografię ich autora. Spróbują też znaleźć odpowiedź na pytanie o ludzkie wybory w sytuacjach granicznych. W zajęciach wykorzystujemy różnorodne materiały i ćwiczenia. Uczniowie otrzymają karty pracy. Będą też mogli sprawdzić jak trudne jest napisanie listu na niewielkim skrawku bibułki – tak zwanej bletce. Zajęcia połączone są ze zwiedzaniem terenu dawnego mokotowskiego więzienia.
„Detektywi historii”
Czym jest propaganda? Jakie techniki manipulacji stosowała władza komunistyczna? Czy cenzura, to tylko „relikt przeszłości”? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań, poszukamy wspólnie, podczas zajęć poświęconych specyfice komunikacji ustroju, która dążyła do odwrócenia pojęć „bohater-wróg”. W trakcie zajęć pracujemy w trybie warsztatowym, analizując materiały źródłowe oraz dzieła literackie. Celem zajęć jest zgłębienie wiedzy na temat Żołnierzy Wyklętych, przy jednoczesnym szlifowaniu umiejętności krytycznego myślenia. Zajęcia zakończone są zwiedzaniem muzeum.
„Oświęcim to była igraszka – czyli o państwie bezprawia”
Jak przebiegało przesłuchanie w areszcie przy ul. Rakowieckiej? Czym była „obróbka” i „stójka”? Czy żołnierze niezłomni doczekali się sprawiedliwości? Odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań poszukamy wspólnie, podczas zajęć poświęconych śledztwom, procesom oraz systemowi, który dążył do trwałego wymazania bohaterów podziemia niepodległościowego ze świadomości społeczeństwa. W trakcie zajęć pracujemy w trybie warsztatowym, analizując akta procesowe oraz wspomnienia więźniów. Celem zajęć jest zgłębienie wiedzy na temat Żołnierzy Wyklętych oraz funkcjonowania ustroju komunistycznego. Zajęcia zakończone są zwiedzaniem muzeum.
Warto wiedzieć, że:
– Do udziału w zajęciach zapraszamy młodzież od 13. roku życia. Lekcja trwa 90-120 minut i jest połączona ze zwiedzaniem dawnego więzienia przy ul. Rakowieckiej 37.
– Zajęcia organizowane są od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00 – 16.00 (ostatnie zajęcia rozpoczynają się o godzinie 14.30).
– Grupa może liczyć do 30 osób.
– Udział w lekcjach jest bezpłatny.
– Zajęcia są dostosowane do wieku i możliwości odbiorców.
Zgłoszenia na lekcje przyjmujemy na adres mailowy edukacja@muzeumrakowiecka37.pl
